HBOT przy nagłej utracie wzroku z powodu CRAO: pilna kwalifikacja

Pierwsze pytanie brzmi, kiedy dokładnie zaczęła się utrata widzenia. Drugie: czy okulista potwierdził CRAO i zapisał ostrość wzroku, obraz dna oka, OCT lub inne badania.

Równolegle trzeba traktować CRAO jak ostry udar niedokrwienny siatkówki. Plan obejmuje ocenę neurologiczną, EKG, ciśnienie, glikemię, badanie tętnic szyjnych i serca.

CRAO jest udarem oka. Jeżeli pacjent czeka kilka dni, szansa na realną poprawę spada, a niewyjaśniona przyczyna zatoru nadal zagraża mózgowi lub drugiemu oku.

HBOT zwiększa ilość tlenu docierającego do siatkówki przez naczyniówkę, ale nie usuwa zatoru; równolegle potrzebna jest diagnostyka naczyniowa. W ostrej ścieżce lekarz równolegle ocenia tlen normobaryczny i działania okulistyczne obniżające ciśnienie wewnątrzgałkowe; szczegóły zależą od ośrodka i czasu od początku objawów.

Największy sens ma szybka kwalifikacja, gdy objawy są świeże, rozpoznanie jest prawdopodobne lub potwierdzone, a ośrodek jest w stanie rozpocząć leczenie bez opóźniania ścieżki okulistyczno-udarowej. Po 24 godzinach decyzja jest bardziej indywidualna, bo dane sugerują wyraźnie mniejszy potencjał odzyskania funkcji.

Kawal 2025 zebrał badania dotyczące HBOT w niedrożności tętnic siatkówki. Po analizie wrażliwości średnia różnica BCVA, czyli najlepsza skorygowana ostrość wzroku wyniosła -0,63 logMAR, czyli skala pomiaru ostrości wzroku (95% CI, czyli przedział ufności pokazujący zakres niepewności wyniku: -1,14 do -0,12; p=0,01) na korzyść HBOT. Interpretacja wymaga ostrożności, bo badania różniły się czasem do leczenia, wyjściowym widzeniem i definicją poprawy.

• Dokładną godzinę początku utraty widzenia i czy objaw był całkowity czy częściowy; informacja 'wczoraj' jest za mało precyzyjna.
• Ostrość wzroku, opis dna oka, OCT, angiografię fluoresceinową lub notatkę okulisty, jeśli są dostępne.
• Leki przeciwkrzepliwe/przeciwpłytkowe, choroby serca, migotanie przedsionków, nadciśnienie, cukrzycę i cholesterol.
• Informację o bólu głowy, objawach neurologicznych, bólu skroni lub podejrzeniu zapalenia tętnicy skroniowej.
• Informację, czy podano tlen normobaryczny lub leczenie okulistyczne przed transportem do ośrodka HBOT.

AHA 2021

CRAO to zawał siatkówki spełniający definicję ostrego udaru niedokrwiennego. Rokowanie jest poważne: mniej niż 20% pacjentów odzyskuje funkcjonalną ostrość widzenia w zajętym oku. AHA wskazuje też, że około 95% przypadków wiąże się z chorobą zakrzepowo-zatorową.

potrzebna jest szybka triage, ostre postępowanie medyczne i prewencja wtórna udaru.

Kawal D. 2025

Kawal D. 2025: systematic review i metaanaliza dotycząca RAO/CRAO. badania oceniające skuteczność i bezpieczeństwo HBOT w niedrożności tętnic siatkówki.

BCVA, czyli najlepsza skorygowana ostrość wzroku MD -0,63 logMAR, czyli skala pomiaru ostrości wzroku; 95% CI, czyli przedział ufności pokazujący zakres niepewności wyniku -1,14 do -0,12; p=0,01 po analizie wrażliwości.

decyzja o HBOT musi zapaść szybko, a efekt zależy od czasu do leczenia i wyjściowego stanu widzenia.

dostępne badania są heterogeniczne; decyzja wymaga okulistyki i oceny naczyniowo-udarowej.

Przy nagłej utracie wzroku nie czeka się na zwykły termin konsultacji. Najpierw potrzebna jest pilna okulistyka, a równolegle ocena naczyniowa i decyzja, czy HBOT da się rozpocząć w użytecznym czasie. Jeśli ośrodek stosuje tlen normobaryczny lub procedury obniżające ciśnienie wewnątrzgałkowe jako mostek, nie powinno to opóźniać transportu i decyzji specjalistycznej.

1. Zapisz godzinę początku utraty widzenia.
2. Zabierz dokumentację okulistyczną, jeśli już powstała.
3. Nie pomijaj oceny udarowej i sercowo-naczyniowej.
4. Zgłoś problemy z uszami, zatokami, płucami i klaustrofobią przed HBOT.