Nowe kierunki badań
Long COVID i funkcje poznawcze: co sprawdzano w badaniach?
W randomizowanym badaniu Zilberman-Itskovich i wsp. opublikowanym w *Scientific Reports* w 2022 roku porównano dwie grupy osób z objawami po COVID-19. Jedna grupa przeszła 40 sesji przy 2,0 ATA, a druga korzystała z procedury pozorowanej (sham). Autorzy opisali różnice w wybranych testach poznawczych, kwestionariuszach zmęczenia oraz obrazowaniu mózgu, zaznaczając potrzebę dalszych badań długoterminowych.

W skrócie
- Neutralny opis badania z 2022 roku (Zilberman-Itskovich i wsp.) nad objawami po COVID-19: grupa sham, parametry i ograniczenia.
- Kluczowy mechanizm: ciśnienie od 1,3 do 2,0 ATA zwiększa rozpuszczalność tlenu w osoczu.
- Kwalifikacja i bezpieczeństwo: indywidualny dobór protokołu w oparciu o stan zdrowia.
Spis treści
Objawy takie jak utrzymujące się zmęczenie czy problemy z koncentracją po infekcji są częstym tematem pytań. Warto dokładnie oddzielić to, co zmierzono w jednym ośrodku naukowym, od codziennych oczekiwań.
Co sprawdzali autorzy badań nad neurokognicją?
- Badanie
- Zilberman-Itskovich S. i wsp. (2022), *Sci Rep*
- Uczestnicy
- Dorośli z utrzymującymi się objawami po COVID-19
- Liczba osób
- 73 osoby (grupa badana vs sham)
- Co mierzono
- Testy uwagi i pamięci, skale zmęczenia, bólu, snu oraz MRI mózgu
- Co opisali autorzy
- W badaniu zaobserwowano poprawę wyników w wybranych testach poznawczych i zmianę obrazu MRI względem grupy sham
- Badanie
- Hadanny A. i wsp. (2020), *Aging*
- Uczestnicy
- Zdrowi seniorzy (bez Long COVID)
- Liczba osób
- 63 osoby (33 HBOT, 30 kontrola)
- Co mierzono
- Testy poznawcze i przepływ mózgowy
- Co opisali autorzy
- Opisano zmiany w wybranych domenach uwagi i szybkości przetwarzania
- Badanie
- UHMS (*HBO Indications*)
- Uczestnicy
- Lista wskazań klinicznych
- Liczba osób
- —
- Co mierzono
- Stanowisko towarzystwa medycznego
- Co opisali autorzy
- Long COVID nie znajduje się na liście standardowych wskazań klinicznych UHMS
| Badanie | Uczestnicy | Liczba osób | Co mierzono | Co opisali autorzy |
|---|---|---|---|---|
| Zilberman-Itskovich S. i wsp. (2022), *Sci Rep* | Dorośli z utrzymującymi się objawami po COVID-19 | 73 osoby (grupa badana vs sham) | Testy uwagi i pamięci, skale zmęczenia, bólu, snu oraz MRI mózgu | W badaniu zaobserwowano poprawę wyników w wybranych testach poznawczych i zmianę obrazu MRI względem grupy sham |
| Hadanny A. i wsp. (2020), *Aging* | Zdrowi seniorzy (bez Long COVID) | 63 osoby (33 HBOT, 30 kontrola) | Testy poznawcze i przepływ mózgowy | Opisano zmiany w wybranych domenach uwagi i szybkości przetwarzania |
| UHMS (*HBO Indications*) | Lista wskazań klinicznych | — | Stanowisko towarzystwa medycznego | Long COVID nie znajduje się na liście standardowych wskazań klinicznych UHMS |
Co te dane pokazują, a czego nie pokazują?
Badanie z 2022 roku pokazuje wyniki z jednego wyspecjalizowanego ośrodka przy intensywnym planie (40 sesji po 90 minut. 5 dni w tygodniu, 100% tlenu przy 2,0 ATA). Nie obejmuje ono wszystkich grup wiekowych ani osób z ciężkimi chorobami współistniejącymi.
Ponadto utrzymujące się zmęczenie i kłopoty z pamięcią mogą mieć wiele innych przyczyn (anemia, choroby tarczycy, bezdech senny, zaburzenia nastroju). Warunki kliniczne badania różnią się od domowego korzystania z komory, a wynik grupy nie stanowi obietnicy dla żadnej osoby.
Co to oznacza dla Ciebie?
Jeśli odczuwasz przewlekłe zmęczenie lub problemy z koncentracją po infekcji, najpierw zgłoś się do lekarza na podstawową diagnostykę. W sprawach zdrowotnych zawsze kieruj się opinią lekarza.
Co różniło uczestników badania od typowego czytelnika?
Do izraelskiego badania z 2022 roku włączono starannie wybraną grupę dorosłych po przebytym COVID-19, którzy spełniali ścisłe kryteria czasowe i nie mieli innych przeciwwskazań. Każdy przeszedł szczegółowe testy neuropsychologiczne oraz dwa skany rezonansu magnetycznego.
Nie badano tam pojedynczych wizyt rekreacyjnych ani niższych ciśnień bez maski tlenowej. Z tego powodu wyników z takiego projektu badawczego nie można przenosić na zwykłe sesje domowe.
Dowody naukowe i literatura
Przegląd badań dla tematu: Long COVID i funkcje poznawcze: co sprawdzano w badaniach?. Publikacje wskazują na istotną rolę ciśnienia i odpowiedniego czasu ekspozycji.
- Typ
- metaanalizy, badania RCT oraz rejestry kliniczne UHMS/Cochrane
- Wnosi
- weryfikacja skuteczności i bezpiecznych ram ciśnieniowych
- Granica
- protokoły szpitalne (2.5-3.0 ATA) różnią się od komór łagodnych (1.3-2.0 ATA)
Pytania na konsultację i kwalifikację
- Jaki jest główny cel terapii i spodziewany miernik efektu?
- Czy istnieją jakiekolwiek przeciwwskazania ze strony uszu, zatok lub płuc?
- Jaka liczba sesji w serii jest rekomendowana dla tego wskazania?
Rekomendacja ekspertów
Zawsze zapisz swoje objawy i przyjmowane leki przed pierwszą wizytą, aby personel mógł precyzyjnie dobrać parametry sesji.
Polecane przewodniki i powiązane tematy
Pytania i odpowiedzi
Najczęstsze pytania (FAQ)
Czy przed sesją wymagana jest konsultacja medyczna?▾
Tak, każda osoba przed skorzystaniem z komory powinna wykluczyć przeciwwskazania bezwzględne (np. nieleczoną odmę opłucnową).
Jakie ciśnienie jest stosowane podczas sesji?▾
W komorach OxyLife ciśnienie robocze wynosi od 1,3 do 2,0 ATA w zależności od indywidualnego protokołu i wskazań.
Jak należy się przygotować do pierwszej wizyty?▾
Zalecamy wygodne, 100% bawełniane ubranie, nawodnienie organizmu oraz zabranie dokumentacji medycznej.
Disclaimer medyczny
Materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej, diagnostyki ani indywidualnej kwalifikacji do HBOT.
Źródła użyte w tekście
Badania i dokumenty, na których opiera się artykuł
- 1Zilberman-Itskovich S. i wsp. (2024)
Zilberman-Itskovich S. i wsp., *Hyperbaric oxygen therapy improves neurocognitive functions and symptoms of post-COVID condition: randomized controlled trial*, Scientific Reports 2022. PubMed / Medline.
Recenzowana publikacja naukowa lub wytyczne kliniczne.
Otwórz źródło - 2Hadanny A. i wsp. (2024)
Hadanny A. i wsp., *Cognitive enhancement of healthy older adults using hyperbaric oxygen: a randomized controlled trial*, Aging 2020. PubMed / Medline.
Recenzowana publikacja naukowa lub wytyczne kliniczne.
Otwórz źródło - 3Undersea and Hyperbaric Medical Society (UHMS) (2024)
Undersea and Hyperbaric Medical Society (UHMS), *Indications for Hyperbaric Oxygen Therapy*. PubMed / Medline.
Recenzowana publikacja naukowa lub wytyczne kliniczne.
Otwórz źródło
Konsultacja Omega-3
Chcesz omówić swój przypadek?
Odpowiemy na pytania o kwalifikację, ciśnienie robocze oraz przygotowanie do bezpiecznej sesji w komorze hiperbarycznej.
Baza wiedzy HBOT
Powiązane artykuły

Aktywność po radioterapii
Przegląd Cochrane z 2023 roku (Lin i wsp.) zebrał 18 badań z udziałem 1071 osób z późnymi uszkodzeniami po radioterapii. Oceniając głównie objawy ze strony pęcherza, odbytnicy i żuchwy. W badaniach tych nie oceniano jednak samego powrotu do sportu ani wydolności fizycznej.

Choroba Crohna i przetoki
Metaanaliza Dokmaka i wsp. z 2024 roku objęła 16 małych badań z udziałem łącznie 164 osób z przetokową postacią choroby Crohna. Autorzy opisali zbiorczą odpowiedź kliniczną na poziomie 87% i remisję na poziomie 59%. Ale zaznaczyli ryzyko błędu we wszystkich włączonych pracach oraz brak badań z losowym doborem (RCT).

Fibromialgia i ból przewlekły
W przeglądzie systematycznym Chen i wsp. z 2023 roku zebrano dziewięć badań z udziałem łącznie 288 osób z fibromialgią. W których uczestnicy oceniali odczuwany ból, zmęczenie i sen w kwestionariuszach. Autorzy podkreślili jednak potrzebę większych badań wysokiej jakości, zanim będzie można wyciągnąć pewne wnioski kliniczne.